زئوتکنیک Zootechnie

برای علاقمندان پرورش و اصلاح نژاد دام

آموزش دامپروری به دانشجویان شهرنشین

مجله افق دامپروری - انجمن علمی دانشجویان علوم دامی- دانشگاه تبریز

شماره 6  سال 1395

به نام خدا

چگونگی برقراری ارتباط آموزشی با دانشجویان کارشناسی علوم دامی که پیش زمینه کافی و مناسب در رشته کشاورزی ندارند.

ترجمه: فاطمه وندولی، عباس رافت، الهام تلفونی1

1: بترتیب دانشجوی کارشناسی، هیئت علمی و دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم دامی دانشگاه تبریز

 

کاربرد:

امروزه دانشجویان رشته علوم دامی و در درجه اول دختران بدون اینکه پیش زمینه ای در کشاورزی داشته باشند، وارد  رشته علوم دامی می شوند.

ارتباط با این دانشجویان نیاز به فراهم کردن زمینه در مورد حیوانات و علوم زیستی برای آنها است.

تشکیل یک گروه یا تیم فعال کلاسی می تواند یک فرصت مهم در یادگیری موثر  برای دانشجویان باشد.

کلمات کلیدی:

یادگیری موثر و مفید- روش ها و شبیه سازی ها- یادگیری تجربی- یادگیری محیط- دموگرافی دانشجویان

مقدمه:

فعالیت ها  در زمینه روان شناسی نشان می دهد که دانش توسط ذهن حول چارچوب فکری در مغز به وجود می آید که باعث تشکیل یک زمینه فکری می شود. استفاده از دانش بیشتر متکی به ذهن آدمی است. در هر حال آموزش در دانشگاه های مدرن باید آموزشی فعال و موثر باشد. به طوری که با روش آموزش غیرفعال و تئوری که فقط سخنرانی باشد, تضاد وجود دارد. یادگیری موثر می تواند شامل استفاده از انواع وسایل آزمایشگاهی- روش ها و یا مطالعات موردی و یا یادگیری تجربی باشد. این خیلی مهم است که یادگیری موثر  و مفید زمینه های مناسبی را برای دانشجویان  فراهم کند. برای ایجاد زمینه فکری مناسب برای دانشجویان باید بررسی کنیم که دانشجویان علوم دامی جدیدالورود به چه مباحثی علاقه مندی نشان می دهند.گروهی از دانشجویان در رشته علوم دامی ممکن است رشته ی تحصیلی خود را تغییر دهندو آنها شغل مناسب دیگری را پیدا کنند.یا آنها  ممکن است  رشته علوم دامی را با فعالیت های جدیدی از کشاورزی عوض کنند. اگر چه این روند تا زمان استخدام بعد از دانشگاه نیز ادامه دارد.

 فرصت های شغلی در رشته علوم دامی متنوع است از جمله فرصت های سنتی مناسب در گاوداری ها- پرورش اسب و صنایع پرورش گوسفند گرفته تا کار کردن در آزمایشگاه و به کار گرفتن روشهای پیشرفته پرورشی - اصلاحی در باغ وحش ها گسترش دارد. در مقطع کارشناسی برای افراد علاقمند به علم جانور شناسی به خصوص مهره داران فرصتهایی به وجود آمده است. که متاسفانه بودجه کمتری به آن اختصاص می یابد.

خلاصه ای از اطلاعات اخیر مربوط در چند دانشگاه بزرگ امریکا در جدول شماره یک آورده شده است:

 

 

 طبق این جدول، بیش از 65% دانشجویان بدون پیش زمینه کشاورزی هستند و تقریبا 80-75%  از آنها خانم هستند. این سنجش در سال 2011 روی 717 نفر دانشجو در دانشکده های کشاورزی-علوم تغذیه و علوم زیستی در دانشگاه نشان داده است که 76%  از دانشجویان پیش زمینه ای در مورد رشته انتخابی خود ندارند و 73% آنها خانم هستند. بنابراین دانشجویان در رشته علوم دامی به خصوص بانوان, مایل به ادامه تحصیل در رشته ای غیر از رشته کشاورزی هستند. این کمبودها درارتباط با آشنایی اولیه در دانشکده کشاورزی چیز تازه و جدیدی نیست. در سال 1889هنری دین در دانشگاه ویسکانسین آمریکا نظریه ای درباره موضوع عدم آشنایی اولیه ی لازم دانشجویان کشاورزی در رشته خود ارائه کرد که موضوع آن کمک به فرزندان مزرعه داران(روستایی ها)بود تا اینکه یک حرفه شهری داشته باشند. در چند دانشگاه بزرگ نظرسنجی برحسب علاقه مندی دانشجویان به رشته خودشان نشان داد که آقایان علاقه مندتر از خانم ها هستند.(در ایالات کنساس از 55 نفر دانشجو, 75% آنها مرد هستند.), (در دانشگاه ویسکانسین از تعداد29 دانشجو-86% مرد), (دانشگاه ویرجینیای غربی از تعداد17 دانشجو- 76% مرد).

علاوه بر آن در ایالات متحده آمریکا در سال 2005، مطرح شد که بیشترین جنسیتی که در زمینه کشاورزی و زندگی دانشمندی موفق بوده اند, آقایان بوده اند و اکثر  آنها را  جنس مرد گزارش کرده اند. از لحاظ اینکه این افراد مزرعه دیده بودند یا نه، گزارش شد که 84% آنها بدون پیش زمینه وارد رشته ی کشاورزی شده اند. تغییر دیدگاه در مورد این رشته بر روی پیشرفت مطابق فرهنگ جامعه و شرایط این رشته در آینده تاثیر خواهد گذاشت.اکثر دانشجویان فارغ التحصیل تمایل زیادی در ماندن در این رشته را ندارند(که حدود 60-50% آنها خانم هستند.) درحالی که دانشجویان فارغ التحصیل در حال افزایش هستند. با توجه به اینکه دانشجویان در رشته علوم دامی بدون پیش زمینه کشاورزی هستند,اینک وظیفه ما فراهم کردن روشی برای برقراری چگونگی ارتباط آموزشی پرمحتوا می باشد که باعث شکوفایی زمینه فکری برای یادگیری بیشتر دانشجویان شود. توانایی تفکر روی مسایل مهم در  نتیجه برقراری ارتباط موثر در علوم دامی برای مردم عادی می باشد. در کل ایجاد یک بستر فکری مناسب راهنمای محکمی برای یادگیری معتبر دانشجویان می باشد. فراهم کردن بستر فکری مناسب برای دانشجویان یکی از روش های بسیار مهم برای رسیدن به تمام اهداف آموزشی باشد. با این روش دانشجویان با تجزیه و تحلیل های مناسب موضوع، در کلاس های درس آشنا شده و بیشتر به این رشته علاقه می ورزند.

- برای مثال چرا پرورش دهندگان به همزمان سازی فحلی ماده گاو ها و تلیسه ها علاقه نشان نمی دهند؟

تاثیرات تغییر آب و هوا در ایالات متحده و در سطح بین المللی روی حیوانات در مزارع چگونه است؟-

امنیت زیستی در حیوانات صنعتی چگونه می باشد؟-

چگونه ما برای دانشجویان زمینه آموزشی فراهم کنیم؟-

یادگیری فعال و تجربی چالش هایی را در پی خواهد داشت. ما باید نمونه هایی در رابطه با یک ارتباط موثر را معرفی کنیم. مولفان این تحقیق, متخصصان فیزیولوژی می باشند. سابقه آنها تدریس کردن و بیشتر، انجام پروژه های فیزیولوژی تولیدمثل است. این محققان نمونه های آزمایشی دیگری هم در رابطه با تغذیه- شناخت و بازرسی گوشت و ژنتیک انجام داده اند.

آزمایشگاه ها:

در رشته علوم دامی بطور مطلوبی از حیوانات- بافت ها و علوفه ها در آزمایشگاه ها استفاده می کنند تا اثبات کنندکه چگونه مطالب تئوری با جهان واقعی ارتباط برقرار می کند. برای دانشجویانی که ارتباطی با زندگی سایر موجودات زنده ندارند, شانس برخورد با حیواناتی مثل گاو- گوسفند- خوک یا اسب برای آنها ممکن است اولین تجربه شیرین باشد. که هربار دیدن حیوان یا برخورد با آن باعث زمینه یادگیری تجربی است و می تواند یک اتفاق مهم برای تغییر نگرش دانشجویان به رشته علوم دامی شود. این تجربیات برای دانشجویان مقطع کارشناسی بسیار رضایت بخش و از لحاظ آموزشی خوب است.و فرصتی برای آموزش و نشان دادن داروها- هورمون ها و مکمل های غذایی و یا عوامل مدیریتی حیوانات می باشد. دانشجویان بایستی فرصت جلب شدن به وسیله تکرار و تمرین و بررسی فرضیه ها را به دست آورند. آزمایش فرضیه ها در حالت های متفاوت و بدست آوردن میانگین و تاثیر آنها روی نتایج نهایی و اینکه نتیجه حاصل شده را در عمل به کار خواهندگرفت، متفاوت خواهد بود.

در این روش به عنوان آزمایش یک گاو به دانشجویانی کهجزو گروه های 4-3 نفره بودند، داده شد. برای مدیریت تلقیح مصنوعی به موقع با تحویل برنامه به آنها, تکرار تلقیح در صورت آبستن نبودن و در نهایت تشخیص آبستنی توسط دانشجویان انجام گرفت. برای گروه های مختلف دانشجویان برنامه همزمان سازی فحلی داده شد. دانشجویان تمام کارهای تزریق دارو- دارودرمانی-انجام تلقیح- تشخیص فحل بودن ماده ها در هر 21 روز- تلقیح دوباره در صورت نیاز- نظارت بر طرز استفاده درست ازدستگاه اولتراسوند در زمان تلقیح- انعکاس نتایج هر گروه به دیگر گروه های دانشجویی انجام گرفت. این پروژه مهم زمینه فکری مناسبی را برای دانشجویان فراهم کرد. برای به دست آوردن مقدار محصول تولیدی در گاوهای خشک یا آبستن- ترکیب گله های بزرگ- اهمیت تیم های گروهی  با توجه به فهرست برنامه ها از جمله کارهای این گروه ها بود.همواره هزینه باعث محدودیت در استفاده از حیوانات برای یادگیری عملی - تحقیقات- خدمات- مدیریت و نگه داری می شود. در دانشگاه ویرجینیای غربی دانشجویان با آزمایش نمونه هایی که از تخمیر میکروبی شکمبه گاو از چگونگی ترکیب جمعیت میکروب های شکمبه و فیزیولوژی و تولیدات آنها، اطلاعات مفیدی به دست آوردند. هزینه استفاده از حیوانات ممکن است فشار زیادی را برای برنامه های تدریس ایجاد کند. پس از روش های دیگری برای توصیف و تشریح آنها می توان استفاده کرد. آزمایشگاه در فراهم کردن فرصت مناسب انتخاب و ارزیابی داده های دانشجویان به آنها کمک می کند.این توانایی ها و قابلیت ها می تواند برای تمامی مراحل یادگیری مناسب باشد. تشریح علمی و تحقیقی برای دانشجویان بدون آشنایی اولیه از رشته خود کاری اساسی به حساب می رود. برای مثال در آزمایشی مربوط به ارزیابی رشد توله های یک شکم در خوک که در آن به دنبال بررسی اندازه رحم خوک آبستن شده- وزن و اندازه جنین و غشای بیرونی رویان هستند. برای ارزیابی وابستگی بین طول رحم, وزن غشای بیرونی رویان و وزن جنین انتخاب و بررسی می شود. جنین های مورد آزمایش در رحم رشد طبیعی خود را طی می کنند. دانشجویان می توانند عملکرد استاندارد خود را روی کاغذ نوشته و رابطه ها را ارزیابی کنند و در جداول مهم آماری آنها را با درجه آزادی های مختلف مقایسه کرده و فهرست جدول را معرفی می کنند. اندازه گیری تک تک جنین ها  و اقناع خواسته ی دانشجو می تواند موضوعی خوب برای ایجاد بحث در بین دانشجویان باشد. مشکلی که ممکن است پیش بیاید در کمبود همکاری برای ارائه گزارش شفاهی یا کتبی رابطه ها, اپی ژنتیک, تأثیر روی طول عمر فرزندان و موضوعات دیگر باشد. جهت رسیدن به این موارد مهم, مطالعات اخیر روش هایی را برای حل مشکلات علوم دامی به کار می گیرد.

شبیه سازی یا مطالعات موردی:

شبیه سازی انگیزه دانشجویان را برای یادگیری بیشتر می کند تا بتوانند موفقیت خود را بهتر بیابند. در حال حاضر ابزار شبیه سازی ارزان و در دسترس نیستند ولی آنها می توانند برای سال های بعدی مورد استفاده قرار گیرند. یک آزمایش شبیه سازی در دانشگاه آمریکا برای تدریس قواعد کلی مدیریت تولید مثلی حیوانات یک گله به دانشجویان انجام گرفت. برای گروه های سه نفره دانشجویان، بهبود وضعیت اقتصادی- راندمان تولیدمثلی در گله در مزرعه ا ی در آمریکای شمالی در طول 5 سال ثبت و گزارش کردند. سپس بهبود اقتصادی و تولیدمثلی گله و مجوز تلقیح در نژادهای مختلف را با جزئیات در مباحث بین گروهی بیان کردند. همچنین آنها با فروش گوساله ها در این طرح 5 ساله خود را در بهبود ژنتیکی گله موثردانستند. سرانجام آنها خلاصه ای از فعالیت های اقتصادی و تولیدمثلی سالانه  در 5 سال را تهیه کردند. پیشرفت حاصله نشان دهنده عوامل موثر اساسی در تولیدمثل پایه گذاری شده بر طبق نظر گروه های مدیریتی درگزارش آورده شد و گزارش شفاهی هم در کلاس برای تکمیل پروژه قابل تصدیق، انجام گرفت. برای انجام آزمایشات،برای دانشجویان دانستن اطلاعاتی با منابع مختلف چون ( تولیدات گاو- فیزیولوژی- تغذیه- ژنتیک- شناخت گوشت-اقتصاد) ضروری است.

 

آزمایش تجربی سخت زایی در گاو

برای گروه های 3 تا 4 نفری از دانشجویان دو الی سه عدد مقاله در زمینه مشکلات رایج در ناباروری و آبستنی در حیوانات و انسان داده می شود. به دو گروه دیگر در بخش آزمایشگاه از این مقاله ها داده می شود. مباحث شامل بیماری های موثر برسقط جنین- تاثیر برخی گیاهان در به وجود آمدن جنین ناقص الخلقه در گوسفند- بیماری اسبینابیفیدا در انسان - عوامل موثر بر سقط جنین در اسب- سقط جنین در گاوهای شیری- بررسی تاثیر مصرف برخی از گیاهان در بز- سگ و انسان که باعث سقط جنین یا تولد بچه ی ناقص الخلقه می شود که دانشجویان باید به اطلاعاتی که به آن دست می یابند،بتوانندآنها را ارائه بدهند و اطلاعات نامربوط را مشخص کنند و راه حلی برای مشکلات ارائه دهند. در آخر سوالات را به همراه پاسخ آنها به صورت نوشته درآورند و در بخش مدارک آزمایشگاه بگذارند. بنابراین دانشجویان فهرستی از تحقیق خود را تهیه می کنند. یکی از موارد موفق برای تحقیق دانشجویان, جستجو درباره حل مشکلات ناباروری در انسان است. در این مورد هم دانشجویان آموزشهای ابتدایی درباره وسایل تست حاملگی در انسان را می بینند و سپس اطلاعاتی درباره سن زنان و تجربه تولیدمثلی آنها به دست می آورند. با استفاده از وسیله ی تست حاملگی از ادرار زنان باردار, از آنها تست حاملگی می گیرند و از وضع آنها اطلاع پیدا می کنند.و در عمل از مجرای ادراری گاوها به همراه یا بدون گنادوتروپین، آزمایش انجام میدهند سپس دانشجو اگر به نتیجه ای غیر منتظره دست پیدا کرد, چرایی و چگونگی آن را توضیح می دهد. این روش وضعیت واقعی و صد در صد بودن آبستنی را نشان نمی دهد. با این حال به چرخه تولیدمثلی زن و سپس برقراری ارتباط با رویدادها و این که انسان با دیگر موجودات زنده فرق دارد، کمک می کند. یکی دیگر از موارد تحقیقی برای دانشجویان تحقیق درباره تاثیر آب و هوا روی چرخه تولیدمثلی در انسان و حیوانات اهلی می باشد. مثلا تاثیر آب و هوا روی تولید مثل دام های اهلی نر.

 

مطالعه مورفولوژی اسپرم در کار گروهی

 در این مورد از دانشجویان کارشناسی ارشد کمک می گیرند. در طی کار آموزی در ایالات متحده، دانشجو باید مهارت ارزیابی مایع منی- تجزیه آماری داده های خام و تعیین تاثیر استرس گرمایی روی مایع منی را آموزش ببیند.

تمرینات نوشتاری:

نوشتن به دانشجو در فهم عمیق و اساسی روی موضوعات و ایجاد رابطه بین دانشجو و دنیای واقعی را فراهم می کند. برای مثال در یک کلاس تمرین در دانشگاه دانشجویان سوالاتی را طراحی می کنند. سپس با بحث کردن به آن سوالات پاسخ می دهند. مطالب بیشتری هم در این پرسش و پاسخ ها یاد می گیرند. نقطه کلیدی این تمرین تمرکز روی سوال است. برای مثال عوامل زیادی بلوغ را در گونه پستانداران کنترل می کند که همه آن ها قابل درک و فهم نمی باشد. اینکه چرا بلوغ به تاخیر می افتد؟ فاکتور های موثر روی بلوغ زودرس یا دیررس کدامند؟

آغاز بلوغ یک تغییر بزرگ در نرها و ماده ها به شمار می رود. که عواملی مثل ژنتیک- سن- وزن - ترکیبات بدن- فصل در بلوغ تاثیر دارند. چرا مغز بیشترین کنترل را روی بلوغ دارد؟ همه این سوالات باعث ایجاد زمینه فکری در ذهن دانشجو می شود.

کشاورزی در سطح بین المللی:

در دنیا در زمینه کشاورزی فقط روی سود تمرکز نمی کند بلکه بیشتر روی رقابت، ارزش گذاری می کنند. از روش های کلاسیک برای درک مسائل بین المللی، داشتن تجربه است که متاسفانه دانشجویان کشاورزی اطلاعات کمی در این مورد دارند. در دانشگاه فرصتی برای یادگیری مسائل بین المللی از قبیل تقسیم بندی- پردازش مسائل- نتیجه گیری و اجرای آن را دارند. در دانشگاه مشکلات صلاحیتی بین المللی زیر مطرح شدند:

-یکی در رابطه با طول نیم سال تحصیلی و  دیگری طراحی وب سایت برای حل مسائل می باشد. عواملی تاثیر گذار بر زندگی حیات وحش و انسانها و کسب درآمد با آموزش جهانی

-مهارت و توانایی در تفکر روی مسائل مهم و درخواست راه حل برای حل مسائل مرتبط در کشورهای خارجی

-کسب مهارت های ارتباط زبانی غیر از زبان انگلیسی

قدردانی از مقالات اخلاقی در کشاورزی جهانی و مدیریت حیات وحش برای افرادی که در تولیدمثل مصنوعی حیوانات فعالیت می کنند. انتظاراتی که دانشجویان دارند شامل:

-درک درباره بکارگیری تئوری و نظریه هایی با فرهنگ تازه

-روانشناسی، همراه با خصوصیات منحصر به فرد فرهنگی و قومیتی

 قابلیت پیشرفت دانشجویان در کشاورزی بدون رقابت در جهان-

-بررسی و حل مشکلات رایج در فرهنگ خود به جای بحث کردن حول مسائل کشاورزی. ارتباط به فرهنگ های زبان دیگر که باعث ایجاد زمینه فکری آنها می شود.

چشم اندازهایی از حیوانات مزرعه ای:

بهره بیشتر از پیشرفت تجربی یا آموزش موثر درباره حیوانات مزرعه ای راهی برای تغییر دید عادی دانشجویان و در پی آن ارتباط با عموم مردم است.آموزش دانشجویان درباره حساسیت فرهنگی مانند اجزای کشاورزی بین المللی مهم و با اهمیت است.

آموزش محیطی:

آموزش از طریق محیط نقش مهمی در آموزش دانشجو دارد. دانشجویانی که در کلاس یا آزمایشگاه ها احساس راحتی می کنند دوست دارند در یادگیری عملی و تجربی با دوستان خود همکاری داشته و بر هم تاثیر خوب بگذارند. نوع رابطه بین دانشجویان هم در ایجاد زمینه جدیدی از اطلاعات مهم نقش مهمی دارد. استاد یا راهنمای دانشجویان باید برگه ای از گروه های فعال را نگه دارد تا خیال آنها از جهت استخدام شدن بعد از فارغ التحصیلی راحت کند. اکثر دانشجویان در رشته علوم دامی خانم  هستند. با این حال توانایی آقایان بیشتر است. دانشجویان دختر شاید نتوانند خود را به عنوان متخصص علوم دامی تصور کنند. در شرایط کنونی باید برای یادگیری خانم ها بیشتر اهمیت داده شود و این روش موقتی ممکن است برای تشویق دانشجویان دختر در همکاری کردن در کلاس به کار  رود.

نتیجه گیری:

امروزه بیشتر دانشجویان رشته علوم دامی را خانم ها تشکیل می دهند. که بدون پیش زمینه ای در زمینه کشاورزی هستند. برای یادگیری، ایجاد یک چارچوب فکری در ذهن لازم است. حال وظیفه ما ایجاد این چارچوب فکری برای دانشجویانی که بدون پیش زمینه کشاورزی  هستند، می باشد. یادگیری فعال و یادگیری تجربی تنها روش موثر است. یک سری از روش ها مثل کارکردن در آزمایشگاه- شبیه سازی و مطالعات موردی -تمرین نوشتاری - و فعالیت های بین المللی می باشد.

روش بهره برداری خوب آن است که دانشجویان علوم دامی در برقراری ارتباط با جامعه ملاحظه کنند که توانایی ها یخوبی در مورد حیوانات دارند. یک مانع بزرگ و مهم در یادگیری مفید دانشجو رابطه بین کارکنان دانشکده ونسبت جنسیتی دانشجویان است. دانشجویان دختر در آینده می توانند به عنوان دستیار یا معاون تدریس مشغول شوند. در نهایت رشته علوم دامی باید نسبت به نیازهای جامعه و خود دانشجویان حساس باشد و دانشجویان در آینده به کار گرفته شوند.

  
نویسنده : رأفت ; ساعت ٩:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱٤ مهر ۱۳٩۳

← صفحه بعد